Monday, November 10, 2008

Dr. Maya Samizade - دکتر مایه سمیع زاده

بیر پووستجیگینگ گؤزل کارتئناسی.-Bir powestjiging kartynasy
ŞEM
Her günki adata görä, ähli maşgala şamyny iýmek üçin saçagyň başyna üýşdüler.
Naharyň ysy töwerege ýaýransoň, her kim ulularyň ``Bissimyllasyna``sabyrsyzlyk bilen garaşýardylar.Ulular nahara ellerini uzadyp,
kiçilere hem iýmegi mürähet eden wagty ...

Birden elektrik çyralary öçdi.Eller saçaga ýetmän doňup galdy.Birden garaňky-da öýüň zenanynyň sesi eşidildi ``Duraweriň, gymyldamaň ,ýogsam gyzgyn çorba ýakaňyzdan guýulaýmasyn,
agzyňyzy ýakaýmasyn!``Her kim doňan ýaly ýerinden gozganman oturdylar.Birden ýaňy gepe- mana düşünmeýän, öýüň iň kiçisi aglamaga başlady ``Umma-umma``.Çaganyň suw soraýandygyny bilseler-de, ýerinden gozganan adam bolmady.Şol wagt garaňky-da bir zorruk ýogyn ses eşidildi. ``Sesini kesseňizläň –how``-diýenden ,garaňky öýde gymyldy hereket artdy.Çaga suw alyp
berjek bolup barýanlaryň biri bolsa galmagaly has köpeltdi.Ol öýüň ulugyzynyň aýagyny tötänlikde basyp geçäýipdir welin``Hiih``diýlip içiniň çekileni, soňra-da üznüksiz ``hork-hork``edilip aglanýany eşidildi.Çaga suw berilensoň ,öýüň içine biraz imi-salalyk aralaşdy.Birden telefonyň jyňňyrdysy oturanlarda bimazalyk döretdi.
``Golaýdakylaryň biri alaýsynda-how``-diýip ýene zorruk ses gygyrdy.Telefonuň golaýynda oturan oglan gepleşdi ``hawa, biziňki hem ýananok.haçan ýanjagy belli däl ``-diýip goňşy öýden gelýän jyňňyrda jogap berdi-de, telefony ýerinde goýdy.Ol öňki oturan ýerinde oturmak üçin ýönelende aýagynyň aşagyndan çykan şakyrda böküp beýläk düşdi.Ol ýerde-de...
Aý garaz boldy bir bulaşyklyk.Galmagala ýaňy ýatyp baran çaga-da aglap başlady.Şol wagt kimdir biriniň ýadyna şem düşdi. ``Wiiý, öten ýyl çyra öçende ,alan şemimiz bolmal-a! Nirede şol?!`` Bir zatlaryň şakyrdap açylyp, ýapylany eşidildi. ``Wah huşum gursun ine şem bar ýakalyň derrew.`` Ötluçöpi garaňkyda sermenip tapyp şemi hem ýakdylar. Indi her näme-de bolsa, olar saçagy birek-biregi ,şemiň ýagtysyna görüp başladylar. Öýe aramlyk aralaşdy.Her kim sessiz şamlaryny iýdi-de, ýerlerinden turdular. Alagaraňky öýüň ortasynda şemi ýakyp goýdularda maşgala onuň daşyna egrelişdiler.Şemiň yşygyna gözlerini ýalpyldadyp, garry ene söze başlady``wah biz dagy ulugyzkak, ýowşanyň odunyň yşygyna tahýa dikerdik, dolak dokardyk. Bular ýaly şem tapylsa dagy galman, gijelerine haly dokajag-a biz.Görüň ýagtysyny dagy! Bular ýaly ýagty hanyň begiň otagynda bolardy o zaman.`` Şol wagt zorruk sesli öýüň erkegi gepläp başlady.``hawa-la biz dagy şemiň ýagtysyna mekdebi gutarmadykmy näme?Şem bolmadyk bolsady, onda biz bujagaz ýaşaýşy tapmazdyk``-diýip guwanç bilen ýanyp duran şeme seretdi.Öýüň ulugyzy bolsa şemiň ýagtysyna kitaplaryny okady.Çagalar hem ulularyň şem hakyndaky gürrüňlerine diň salyp, içlerindenem eneleriniň öwreden sanawajyny gaýtalap ``ýan ýan ýaglyja köke bereýin``diýip asmandan asylyp duran elektrik lampasyna bakyp ýatyşlaryna uklapdyrlar. Bir wagtdan hem töwerekden ýogynly- inçeli horruldylar gelip başlady. Şem bolsa hemmeler ýatsa-da, sönmän şol ýanyp durşuna töweregindäkileriň öwgüsine çydaman ,ýanyp-ýanyp daň atmazynyň öňisyrasynda eräp gutardy. Ertir daň atdy.Hemmeler ukudan turandan soň öz işleri bilen meşgul boldular. Okuwa giden okuwa, işe giden işine gitdi. Ulygyz bolsa, agşamky eräp eräp gutaran şemiň galyndylaryny süpürip, hapa atylýan bedrä taşlady.Agşam ýene saçagyň başyna üýşdiler.Elektrik çyrasy bolsa depelerinde ýalpyldap ýanyp durdy.Garry ene ``Waheý şol döwürlerde dagy oňupdyrys çala yşyk bilen.Indi oňup boljak hem dälle –agşam dagy şemiň ýagtysyna ýöregim howlukdy-la, gyz`` diýip zeýrendi.Öýüň zenany hem ``wah-eý aýlanaýyn- şu çyradan``diýip sallanyp duran lampa gözüni dikdi. ``Derrew şamyňyzy iýiň, ýogsam ýene öçäýse, şamsyz galarsyňyz.Şemiň ýagtysyna iýip düýnem naharymyzyň mazasy gaçdy`` diýip
erkek adam hem gürrüňe goşuldy.
Bir tarapda süpürilip hapa atylýan bedrede ýatan, eräp gutaran şem, içini gepletdi.``ikiýüzliler! Düýn maňa-da zardyňyz siz. Meniň yşygym hakda, meniň salýan ýagtylygym hakda aýdan sözleriňize haýp ynanypdyryn.Siziň öwgüleriňize ynanyp ömrümiň ahyryna çenli ýandym.Ýandym, eredim ,tükendim.A bu gün bolsa siz.....``
----------------------------------------------------------------
Eipbiyi Terjimesi -الیپبیی ترجیمه سی

شــمــع
هر گونکی عاداتا گؤرأ، اهلی ماشغالا شامئنی ایمک اوچین ساچاغئنگ باشئنا اویشدیلر.ه
نهارئنگ ائسی تؤورگه یایرانسونگ، هرکیم اولئلارئنگ: -"بسم الله سئنا" صبرسئزلئق بیلن غاراشیاردئلار. اولئلار ناهارا اللرینی اوزادئپ، کیچیلره ایمگی موراحت ادن واقتی ... ه
بیردن الکتریک چئرالاری اؤچدی. اللر ساچاغا یتمأن دونگوپ غالدی. بیردن غارانگقی دا اؤینگ زنانئنئنگ سسی اشیدیلدی: - دوراورینگ! غئمئلدامانگ، یوغسام غئزغئن چوربا یاقانگئزدان دؤکیلایماسئن، آغزئنگئزی یاقایماسئن!" هرکیم دونگان یالی یریندن قوزغانمان اوتوردئلار. بیردن یانگی گپه-معنا دوشینمه یأن، اؤینگ اینگ کیچیسی آغلاماغا باشلادی " اومما-اومما". چاغانئنگ سو سورایانئنی بیلسه لر-ده، یریندن قوزغانان آدام بولمادی. شول واقت غارانگقی-دا بیر زوررئق یوغئن سس اشیدیلدی. " سسینی کسسنگیزلأنگ –هُو" – دیه ندن، غارانگقی اؤیده غئمئلدی حرکت آرتدی. چاغا سو آلئپ برجک بولوپ باریانلارئنگ بیری بولسا، غالماغالی خاص کؤپلدی. اول اؤینگ اولی غئزئنئنگ آیاغئنی توتأنلیکده باسئپ گچأییپدیر ولین " هییح " –دییپ ایچینینگ چکیلنینی، سونگرا-دا اوزنیکسیز " هورق-هورق" ادیلیپ آغلانئلیانی اشیدیلدی. چاغا سو بریلن سونگ، اؤینگ ایچینه بیرآز ایم-سالالئق آرالاشدی. بیردن تلفونئنگ جئنگّردئسی اوتورانلاردا بیمازالئق دؤرتدی.ه
غولایداقئلارئنگ بیری: " آلایسئن دا هووو" – دییپ، ینه زوررئق سس غئغئردی. تلفونئنگ غولایئندا اوتوران اوغلان گپلشدی: - هاوا، بیزینگکی هم یانانوق. هاچان یانجاغی بلّی دأل، " – نیره – ده شول؟!" بیر زاتلارئنگ شاقئرداپ آچئلئپ، یاپئلانی اشیدیلدی. " واخ، هوشئم قوراسئن! اینه شمع بار یاقالئنگ دررّو. " اوتلی چوپی قارانگقی دا سرمنیپتاپئپ شمعی هم یاقدیلار. ایندی هرنأمه – ده بولسادا، اولار ساچاغی بیرک – بیرگی، شمعینگ یاغتئسئنا گؤریپ باشلادئلار. اؤیه آراملئق آرالاشدی. هرکیم شاملارئنی ایدی – ده، یرلریندن توردئلار. آلا – غارانگقی اؤینگ اورتاسئندا شمعی یاقئپقویدولاردا، ماشغالا اؤینگ داشئنا اگره لشدیلر. شمعینگ ائشئغئنا گؤزلرینی یالپئللدادئپ، غارری انه سؤزه باشلادی. " واخ، بیزداغی اولوغئزقاق، یاوشانئنگ اودونئنگ ائشئغئنا ( "عئشئغئنا" – دا گلیشیأر.)طاخیا دیکردیک، دولاق دوقاذدئق. بولار یالی شمع تاپئلا یسا-داغی، غالمان، گیجه لرینه هالی دوقاجاغ-آ، بیز. گؤرینگ یاقتئسئنی داغی! بولار یالی یاغتی خانئنگ – بگینگ اوطاغئندا بولاردی اؤز زامانا سئندا. " شول واقت زورروق سسلی اؤینگ ارکگی گپلأپ باشلادی. " هاوا-لا، بیز داغی شمعینگ یاغتئسئنا مکدبی قوتارمادئق می نأمه؟ شمع بولمادئق بولسادی، اوندا بیز بوجاغاز یاشایئشی تاپماردئق" – دییپ، قوانچ بیلن یانئپ دوران شمعه سر اتدی. اؤینگ اولی غئزی بولسا، شمعینگ یاغتئسئنا کیتاپلارئنی اوقادی. چاغالار هم اولولارئنگ شمع حقئنداقی گوررینگلرینه دینگ سالئپ، ایچلریندن ام انه لرینینگ اؤوردن ساناواجئنی غایتالاپ، " یان – یان یاغلئجا کؤکه بریین " = دییپ آسماندان آسئلئپ دوران الکتریک لامپاسئنا باقئپ یاتئشلارئنا اوقلاپدئرلار. بیر واقت دان هم تؤورکدن یوغئنلی – اینچه لی حورریلدیلر گلیپ باشلادی. شمع بولسا، همّه لر یاتسا-دا، سؤنمأن شول یانئپ دورشئنا تؤورگیندأکیلرینگ اؤوگیسینه چئدامان، یانئپ – یانئپ دانگ آتمازئنئنگ اؤنگی سئراسئندا ارأپ غوتاردی. ارتیر دانگ آتدی. همّه لر اوقودان توراندان سونگ، اؤز ایشلری بیلن مشغول بولدئلار. اوقووا گیدن، اوقووا، ایشه گیدن، ایشینه گیتدی. اولوغئز بولسا، آغشامقی ارأپ – ارأپ غوتاران شمعینگ غالئندئلارئنی سوپیریپ، هاپا آتئلیان بدرأ تاشلادی. آغشام ینه ساچاغئنگ باشئنا اویشدیلر. الکتریک چئراسی بولسا، دپه لرینده یالپئلداپ یانئپ دوردی. غارری انه، " واخ ای شول دؤورلرده داغی اونگوپدئرئس چالا ائشئق بیلن. ایندی اونگوپ بولجاق گومأنی یوق، -آغشام داغی شمعینگ یاغتئسئنا یورگیم هاُولوقدی – لا، غئز " – دییپ زیرندی. اؤینگ زنانی هم " واخ – ای آیلانایئن – شو چئرادان" – دییپ، سالاّنئپ دوران لامپا گؤزینی دیکدی. " دررّو شامئنگئزی ایینگ! یوغسام ینه اؤچأیسه، شامسئز غالارسئنگئز. شمعینگ یاغتئسئنا اییپ دوینه م ناهارئمئزئنگ مازاسی غاچدی" – دییپ ارکک آدام هم گوررینگه غوشولئشدی.ه
بیر طاراپدا سویپیریلیپ حاپا آتئلان بدره ده یاتان، ارأپ غوتاران شمع، ایچینی گپلتدی: " -ایکی یوزلیلر! دوین مانگا-دا زاردئنگئز. منینگ ائشئغئم حقدا، منینگ سالیان یاغتئلئغئم حقدا آیدان سؤزلرینگیزه حایئپ ائنانئپدئرئن. سیزینگ اؤوگیلرینگیزه ائنانئپ عؤمریمینگ آخئرئنا چنلی یاندئم. یاندیم، اره دیم، توکندیم. آ بو گون بولسا، ....ه